Styl balkonu nie powinien zbytnio odbiegać od wystroju naszego mieszkania i nie może z nim kontrastować. Harmonijne zestawienie otrzymuje się łącząc obie strefy przez użycie podobnych materiałów, np. płytek, drewna. Podłoga na balkonie nie powinna być śliska, można ją wykonać z mrozoodpornej terakoty, trwałego gresu lub drewnianych podkładów wcześniej zaimpregnowanych preparatem do drewna. Z innych materiałów nadają się wykładziny z pianki, sztucznej trawy, imitacje kamieni, kafelków. Doskonale sprawdzają się zwłaszcza podesty z drewna tekowego, odpornego na wilgoć lub z mniej egzotycznych krajowych, a zarazem tańszych – drewna sosnowego, świerkowego czy modrzewiowego, zabezpieczonego śrokami konserwującymi. Stare podłogi z terakoty można wyłożyć matami z bambusa lub trzciny, tworząc rodzaj dywanu. Ściany i balustrady wymagają również co jakiś czas odświeżenia przez malowanie.

Na balkonie można zainstalować oświetlenie, doprowadzić prąd i umieścić ozdobne kinkiety, specjalne lampy dostosowane do zewnętrznych warunków. Bez użycia prądu można ozdobić balkon lampionami lub latarenkami na świece uzyskując ciekawy i nastrojowy efekt w letnie wieczory.

Sprzęt i meble umieszczane na balkonie powinny być wykonane z lekkich materiałów, np. z wikliny, łatwych do przenoszenia na okres zimowy. Stoliki, leżaki, krzesełka – w miarę możliwości składane – nie mogą zajmować zbyt wiele cennego miejsca, które należy przeznaczyć przede wszystkim na rośliny.

Na balkonie możemy sadzić różne rośliny jednoroczne, byliny, pnącza, pachnące zioła. Przystępując do tworzenia tego mini ogródka musimy jednak wziąć pod uwagę, jakie rośliny dobrze będą rosły na naszym balkonie. Jeśli balkon jest słoneczny, możemy posadzić pelargonie, surfinie, aksamitki, złocienie, werbeny. Półcień wolą begonie, niecierpek, petunie, fuksje, hortensje, dzwonki. Zaopatrując się w rośliny należy również wybierać gatunki odporne na działanie wiatru, a chcąc cieszyć się barwnymi kwiatami od wiosny do jesieni, wybierać gatunki o długim i powtarzającym okresie kwitnienia.

Można posadzić na balkonie rośliny kwitnące w różnych okresach – od wczesnych kwitnących wiosną roślin cebulowych, przez całe bogactwo letnich kwiatów, aż do późnojesiennych, wytrzymałych na pierwsze przymrozki. Niestety większość roślin zimą odpoczywa, musimy je więc zabezpieczyć przenosząc do mieszkania. Na balkonie można pozostawić zimotrwałe rośliny drzewiaste. Wszystkie rośliny, którymi obsadzimy nasz balkon, wymagają przez cały sezon starannej pielęgnacji, bardziej lub mniej częstego podlewania, nawożenia, ochrony przed szkodnikami i chorobami.

Często na balkonach obserwuje się dominację jednego gatunku, np. pelargonii. Te znane od dawna rośliny rzeczywiście cieszą oczy żywiołowymi kolorami, kwitną na okrągło, ale błędem jest twierdzenie, że rosną wszędzie i nie są wymagające. Ich piękne kwiaty i błyszczące liście to efekt naszych zabiegów – codziennego podlewania, usuwania przekwitłych kwiatostanów czy pożółkłych liści. Podobnie jeśli chodzi o surfinie, fuksje czy ostatnio bardzo modne bugenwille.

Niektórzy zamiast kwiatów wolą umieścić na balkonie rośliny drzewiaste lub pnącza, gdyż lepiej odpoczywają wśród zieleni. Pnącza można prowadzić na kratkach zamocowanych na ścianie lub prowadzić wzdłuż balustrady. Rośliny umieszcza się na balkonie w skrzynkach, pojemnikach czy donicach. Mogą być zawieszone u balustrady, na ścianie lub stać na podłodze. Gdy balkon nie jest zbyt duży, ułatwieniem jest ustawienie na schodkach donic czy pojemników piętrowo. Zajmują mniej miejsca, a wykonane z różnych materiałów i posiadające różne kształty i kolory dodatkowo upiększą i nadadzą balkonowi wygląd ogrodu włoskiego. Wstawiając jednak te wszystkie donice, musimy pamiętać o ich ciężarze i wadze znajdującej się w nich ziemi oraz dopuszczalnym obciążeniu balkonu.

Balkon nie powinien być składowiskiem różnych niepotrzebnych lub starych rzeczy, które często, zwłaszcza zimą, tam się umieszcza. Balkon pozbawiony naturalnej osłony z liści i kwiatów wystawia ten bałagan na widok publiczny, a nam stwarza na wiosnę dodatkową pracę związaną z jego usunięciem.

Źródło:
F. Strauss, D. Waechter, Balkon pełen kwiatów, Warszawa 2006.

Autor: Anna Łabudzińska

Rośliny w mieszkaniu pełnią funkcję dekoracyjną, zdobiąc je czasem lepiej, niż jakiekolwiek inne dekoracje, obrazy, rzeźby itd. Niektóre z nich pięknie kwitną, inne mają błyszczące i bardzo ozdobne liście, jeszcze inne przyjemnie pachną. Warto wpuścić je do mieszkania także z uwagi na ich dobroczynny wpływ na nasze zdrowie – dzięki procesowi fotosyntezy produkują tlen, pochłaniają różne trujące związki, a zieleń ich liści koi wzrok i sprzyja wypoczynkowi. Poza tym wymagają pielęgnacji i troski, a zajmowanie się nimi uspokaja, pozwala oderwać się od problemów i skupić na przyjemnym, pożytecznym zajęciu.

Mówi się czasami, że rośliny nie w każdym mieszkaniu chcą rosnąć. Ich dobre samopoczucie i „kwitnący” wygląd uzależnia się od zachowania domowników, ich charakteru i zainteresowań. W twierdzeniu tym jest trochę racji – niektóre z roślin bywają kapryśne i bardzo wymagające – ale nie należy się uprzedzać, całkowicie rezygnując z zieleni w mieszkaniu tylko dlatego, że ten lub inny kwiatek wyraźnie pragnie zmienić właściciela. Trzeba po prostu zacząć uczyć się cierpliwości i dostrzegania potrzeb roślin albo wybrać ich odpowiednie gatunki – niektóre potrzebują bardzo troskliwej pielęgnacji, inne natomiast nie chcą jej wcale. Dla osób zapracowanych lub często opuszczających mieszkanie dobrym wyborem będą np. kaktusy, grubosze, a cała reszta wielbicieli zieleni powinna zadbać o kilka aspektów, żeby ich rośliny czuły się dobrze i cieszyły oko przez długi czas.

Wszystkie rośliny potrzebują przede wszystkim wody. Niepodlewany kwiatek prędzej czy później uschnie, dlatego też ważne jest jego regularne podlewanie. Naturalnie nie wszystkie gatunki trzeba nawadniać jednakowo obficie: niektóre wymagają dużych ilości wody, innym wystarczy skropienie liści, u jeszcze innych choćby najmniejsze zmoczenie liści powoduje ich gnicie bądź inne niepożądane reakcje (są też takie, które „usypiają” na okres zimy i wtedy podlewamy je słabiej albo nawet wcale). Tych ostatnich nie ma jednak wiele, większość będzie zadowolona z ich regularnego nawadniania. Najlepiej jest czynić to rano, po uprzednim sprawdzeniu, czy roślina potrzebuje wody (sprawdzać można palcem wsuwając go w ziemię na 2 cm). Po dostatecznym nawodnieniu część wody wycieka na podstawkę, należy ją wtedy wylać.

Trzeba zadbać również, by rośliny miały zapewnioną odpowiednią ilość światła. Potrzebują go wszystkie gatunki, choć w różnym stopniu: rośliny o liściach ciemnozielonych lub gładkich lepiej będą się czuły w półcieniu; te o jasnych liściach, najczęściej pokrytych włoskami, mogą stać na nasłonecznionych parapetach. Niektóre rośliny nie znoszą bezpośredniego światła i muszą być pozostawione w cieniu. Zimą, kiedy dostęp naturalnego światła jest utrudniony, można kwiaty doświetlać w sposób sztuczny, np. lampami sodowymi; podobnie postępujemy z roślinami w pomieszczeniach bez okien (np. kuchnia lub przedpokój).

Dużą rolę odgrywa odpowiednie ustawienie doniczek z kwiatami. Najczęściej muszą mieć one spokój, nie lubią bowiem przestawiania, dotykania, kontaktu z innymi przedmiotami. Niektóre gatunki mogą nawet tracić liście bądź usychać, jeśli są ustawicznie niepokojone. Najlepszym miejscem dla roślin są parapety i stoliki w pobliżu okien, specjalne kraty do zawieszania na ścianach, miniszklarnie, jak również zbiorowe pojemniki, jeśli roślina toleruje towarzystwo.

Wszystkim roślinom zapewniamy dobre warunki „podłogowe” – a więc żyzną, dobrą gatunkowo ziemię, z której będą czerpać składniki pokarmowe. Różne gatunki i składy używanych w ogrodnictwie ziem nadają się dla różnych roślin. Jednak czasami nawet najlepsze podłoże nie wystarcza – konieczne jest używanie nawozów, ponieważ po pewnym czasie roślinie zaczyna brakować składników odżywczych. Używa się m.in. obornika, mączki kostnej, gnojowicy, które są skuteczne, ale niezbyt przyjemnie pachną lub nawozów mineralnych, wygodniejszych w użyciu.

Roślinę należy też przesadzać, ponieważ przez cały czas rośnie i początkowo duża doniczka staje się później niewystarczająca. Przez pierwsze lata życia roślinę trzeba przesadzać raz w roku, później wystarczy robić to mniej więcej co trzy lata, choć oczywiście można częściej (szczególnie jeśli zauważymy jakieś niepokojące zmiany). Najlepszą porą na przesadzanie jest wczesna wiosna.

Warto jest zadbać o samopoczucie i odpowiedni dobór zielonych domowników, ponieważ czynią piękniejszym każde, nawet najbardziej ubogie w dekoracje mieszkanie.

Autor: Anna Łabudzińska

Aksamitki należą do rodziny astrowatych (dawniej złożonych). Ich kwiatek to w rzeczywistości kwiatostan – koszyczek składający się z licznych kwiatów języczkowatych i rurkowatych – te ostatnie u odmian pełnych są zupełnie zakryte kwiatami języczkowatymi. Później rozwijają się drobne nasiona z długimi szczecinkami.

Liście aksamitek wydzielają mało przyjemny zapach. Stąd ich łacińska nazwa – Tagetes, pochodząca od imienia etruskiego półboga Tagesa, który – choć urodziwy – podobno niespecjalnie dbał o higienę własnego ciała. Niemcy nazwali je „kwiatami studentów” (zapewne dlatego, że studencka brać nie śmierdziała groszem i oszczędzała na mydle). W Polsce w zależności od regionu są określane jako żaczki, bździuszki, śmierdziuszki, turki, byczki lub kopciuszki. Polscy ogrodnicy, chcąc podkreślić aksamitny wygląd ich płatków, nazwali je wdzięcznie aksamitkami.

Jest bardzo wiele odmian aksamitek różniących się od siebie wielkością, kształtem, wysokością i barwą kwiatostanów, ale głównie przeważają odcienie żółte i pomarańczowe. Wyhodowano także odmiany nie wydzielające charakterystycznego zapachu.
aksamitki wyniosłe, zwane też wzniosłymi (Tagetes erecta), mają największe kwiatostany – w kształcie kul nawet o 15-centymetrowej średnicy o płatkach gładkich, pofałdowanych albo fryzowanych na brzegach. Dorastają one do 1 m wysokości. Świetnie się nadają na bukiety.
aksamitki rozpierzchłe (Tagetes patula) – są niższe i rozgałęzione, osiągają wysokość od 15 – 40 cm. Kwiatostany mają średnicę około 4 cm, są pełne lub półpełne, pojedyncze, mogą być jedno- lub dwubarwne. Dodatkowym walorem ozdobnym są ich niebieskozielone liście – pięknie kontrastujące z jaskrawymi kwiatami.
aksamitki wąskolistne (Tagetes tenuifolia) – najdelikatniejsze z wyglądu. Ich listki są drobne, mocno powcinane, a kwiaty małe – do 1,5 cm średnicy. Obficie kwitną, tworząc barwne kobierce dochodzące do wysokości 30 cm.

Aksamitki należy wysiewać w drugiej połowie marca do inspektów lub pojemników. Roślinki szybko kiełkują – już po 5 dniach. Ważne jest, żeby nie rosły za gęsto i temperatura nie przekraczała 15oC. Gdy podrosną, należy je przepikować i w drugiej połowie mają przesadzić na stałe miejsca. Po wiosennych przymrozkach nasiona można również siać wprost do gruntu, a po wzejściu roślinki zbyt gęsto rosnące przerwać lub przenieść w inne miejsca. Przesadzanie znoszą dobrze – nawet w pełni kwitnące, przesadzone z bryłą ziemi i podlewane przyjmą się na nowym miejscu.
Najlepiej kwitną posadzone na stanowiskach słonecznych lub półcienistych, z dość żyzną ziemią. Wysokie odmiany powinny być osłaniane przed wiatrem. Odmiany niskie należy sadzić zachowując 20 – 25 cm odległości między roślinami, wysokie zaś – od 30 do 40 cm (dotyczy to także aksamitki wąskolistnej).

Rośliny zakwitają po 2,5 miesiącach od momentu wysiewu. W okresach bezdeszczowych należy je podlewać, a w czasie kwitnienia nawet dwukrotnie zasilić nawozami, pamiętając o nieprzedawkowaniu azotu, zwłaszcza dla aksamitek wyniosłych.

Ze względu na swoje walory dekoracyjne, odporność na choroby, szkodniki, wytrzymałość na warunki pogodowe – aksamitki cieszą się ostatnio wielką popularnością. Ważną zaletą aksamitek jest także ich zdolność do niszczenia nicieni – dzięki substancji zawartej w korzeniach w miejscach, w których rosły aksamitki, jest znacznie mniej szkodników. Oprócz ogródków są wykorzystywane do dekoracji balkonów, tarasów, są sadzone na grobach, mogą zapełniać puste miejsca po przekwitłych wiosennych kwiatach lub zebranych wczesnych warzywach. Możemy je również posadzić w doniczkach i hodować w domach ciesząc się długo ich pięknymi słonecznymi barwami.

Źródła:
R. Le Page, D. Retourand, ABC kwiaty w ogrodzie, Warszawa 2007.

„Działkowiec” nr 1(605), Styczeń 2001.

Autor: Anna Łabudzińska