Żółwie nie tylko na Galapagos
Żółwie żyją długo i mogą być dobrymi towarzyszami dla ludzi młodszych i starszych. Są to cierpliwe, dość powolne zwierzęta, ale nie dajmy się zwieść pogodnemu spojrzeniu niewielkich oczek. To drapieżniki, na lądzie flegmatyczne, w wodzie natomiast pokazują, co potrafią.
Żeby stać się właścicielem tego niewątpliwie interesującego zwierzęcia, należy pójść do sklepu zoologicznego i wybrać odpowiadający nam gatunek żółwia. Najpopularniejsze gatunki to np. żółw malowany, żółw czerwonolicy lub żółw żółtobrzuchy. Kupując żółwia zwracamy uwagę na to, czy zwierzę nie jest apatyczne, czy wygląda zdrowo (niepożądane są np. zaropiałe lub „cieknące” oczy), warto zwrócić uwagę również na zapach (zdrowe żółwie dla człowieka nie pachną). Symptomami zdrowia będzie również nerwowość i płochliwość żółwia oraz w miarę żywe ruchy, wchodzenie do wody, pływanie itd. Po wybraniu odpowiedniego zwierzęcia możemy je przenieść do domu, najlepszy do transportu będzie przewiewny, płócienny woreczek, w który włożymy żółwia oraz pudełko – późną wiosną lub latem wystarczy puste, w innych porach roku trzeba je dodatkowo ocieplić.
Najlepsza dla żółwia temperatura w pomieszczeniu, jak również temperatura wody, to ok. 26oC. Jeśli mamy już inne żółwie, przybysza należy najpierw wykąpać w ciepłej wodzie, dokładnie sprawdzić stan jego skóry, usunąć brud i ewentualne pasożyty, a następnie umieścić na pewien czas w osobnym terrarium. Przez ten okres będziemy zwierzę obserwować, ponieważ może być ono chore i w razie umieszczenia we wspólnym terrarium mogłoby zarazić inne żółwie. Jeżeli nie dopatrzymy się żadnych niepokojących objawów, wkładamy zwierzę do właściwego terrarium (okres kwarantanny można pominąć, jeżeli nasz żółw jest jedyny, natomiast kąpiel jest konieczna).
Początki mogą być trudne, zwłaszcza gdy umieścimy nowego ze starszym, już „zasiedziałym” żółwiem; zwierzęta czasami walczą, ponieważ zasiedziały żółw broni swojego terytorium. Powstały konflikt można rozwiązać przenosząc na jakiś czas starego żółwia w inne miejsce. Jeżeli po powrocie dalej będzie zachowywał się agresywnie, znaczy to, że oba zwierzaki muszą zamieszkać w osobnych terrariach.
Terrarium (a właściwie akwaterrarium) musi być wystarczająco duże, żeby żółw mógł się tam swobodnie poruszać; w przypadku posiadania więcej niż jednego żółwia rozmiary domku odpowiednio zwiększamy. Bardzo ważne jest, by takie akwaterrarium podzielić na dwie części: jedną wypełnić wodą, a drugą pozostawić jako miejsce na spoczynek żółwia (część wodna musi być znacznie większa, żółw potrzebuje dużo swobody, lubi nurkować i musi mieć miejsce na różne podwodne akrobacje). Zachowanie takiego podziału jest istotne ze względu na tryb życia żółwi, które często pływają, ale uwielbiają też wylegiwać się na lądzie. Terrarium dla żółwia to nie akwarium, zwierzętom tym nie potrzeba wyściółki na dnie pomieszczenia, niezbędne jest natomiast zainstalowanie filtrów oczyszczających wodę (czysta woda jest konieczna dla zachowania zdrowia naszych żółwi). Wodę trzeba filtrować jak najczęściej i wymieniać przynajmniej raz w miesiącu oraz zawsze wtedy, kiedy stanie się nieprzejrzysta, ponieważ żółwie szybko ją zanieczyszczają. Warto zaopatrzyć się również w podgrzewacz i termometr (dobrze opakowane, żeby zwierzę nie mogło ich pogryźć), ponieważ żółwie wymagają ustalonej temperatury wody oraz odpowiednie oświetlenie wraz z regulatorami, żeby światło wyłączać i włączać o określonej porze. Nasze terrarium mogą zdobić rośliny, jednak tylko nieszkodliwe, ponieważ żółw może je podgryzać.
Żółwie nie powinny jeść za dużo, choćby z tego powodu, że same nie znają umiaru i najchętniej zjadłyby na raz całą puszkę karmy lub innego pożywienia. Jedzenie trzeba im podawać kilka razy w tygodniu, w zależności od wieku zwierząt (najmłodsze jedzą codziennie, młode ok. 4 razy w ciągu tygodnia, starsze 2 razy), w niewielkich ilościach, z zachowaniem proporcji pomiędzy „obiadem” – daniem głównym a pomniejszymi przekąskami. Najlepszy będzie pokarm urozmaicony, a więc np. różne gotowe produkty z puszek, mięso, warzywa i owoce (ale nie wszystkie, cebula i papryka są wykluczone), ale z uwagi na to, że żółw jest drapieżnikiem, należy mu najczęściej dostarczać pokarm, na który będzie mógł zapolować – drobne rybki, dafnie, dżdżownice, różne larwy.
Żółwie, jak i wszystkie inne zwierzęta czasami chorują, więc kiedy zauważymy pierwsze niepokojące objawy (np. zaropiałe oczy, nienaturalny oddech – a więc głośny i przyśpieszony, otwieranie pyszczka, biegunka, wymioty), należy nie zwlekając udać się ze zwierzęciem do weterynarza. Żeby zapobiegać chorobom, można żółwiom podawać witaminy, smarować im skorupę wazeliną, ale przede wszystkim dbać o higienę – właściwą czystość wody – oraz odpowiednią temperaturę wody i powietrza w otoczeniu żółwia.
Żółwie zapadają w sen zimowy przesypiając kilka miesięcy (przeważnie w okresie zimowym). Młodsze nie powinny spać za długo, starsze mogą przedrzemać nawet sześć miesięcy. Do snu przygotowujemy żółwia stopniowo obniżając temperaturę w terrarium oraz przestając zapalać światło, a następnie kiedy będzie już wystarczająco senny, przenosimy go do pudełka wyścielonego mchem i liśćmi i umieszczamy w ciemnym, chłodnym miejscu. Po przebudzeniu żółwia należy wykąpać i stopniowo przyzwyczajać go do światła i właściwej temperatury.
Rozmnażanie żółwi w warunkach domowych jest bardzo kłopotliwe, wiąże się ze szczególną ostrożnością w pielęgnacji pary żółwi podczas okresu godowego i składania jaj, a następnie zapewnieniu jajom odpowiednich warunków.
Z uwagi na to, że hodowla żółwia w domu jest dosyć kosztowna, decyzja czy kupić żółwia, czy nie kupić nie powinna być podejmowana pod wpływem chwili. Natomiast jeśli naprawdę bardzo pragniemy mieć żółwia, chcemy poświęcić mu swój czas i pieniądze, pamiętajmy, że zwierzęta te żyją długo i z pewnością nieraz dostarczą nam powodów do radości, jeśli tylko będziemy o nie odpowiednio dbać.
Źródła:
B. Kisiel, Żółw ozdobny, Warszawa 2001 .
Autor: Anna Łabudzińska