Małe też jest piękne
Urządzenie małej działki i ogródka wymaga dużego wkładu pracy oraz umiejętności. Gdy na działce znajduje się dom i budynki gospodarcze, pozostaje niewiele wolnego miejsca na stworzenie własnej oazy zieloności i wypoczynku.
Mieszkając nawet na niewielkiej działce możemy ją tak zagospodarować, żeby wykorzystać i urządzić w sposób jak najbardziej urozmaicony każdy metr wolnego miejsca. Łatwiej na pewno zaprojektować ogród mając do dyspozycji większy teren, jednak jedną z zalet niewielkiej powierzchni działki jest jej „przytulność”, możliwość dokonywania zmian, upiększeń, ciągłego przebudowywania. Łatwiej też ze względu na mniejszy obszar utrzymać na niej porządek. Urządzając działkę można wykorzystać wiele wynalazków sztuki ogrodniczej, skorzystać z gotowych projektów lub własnych pomysłów i upodobań.
Musimy wziąć pod uwagę jaki typ ogrodu chcemy stworzyć, gdyż do poszczególnych rodzajów pasują różne rośliny, materiały, a nawet podział działki. Możemy zdecydować się na kolorowy ogródek w wiejskiej stylistyce, na naturalny lub bardziej wytworny o regularnych kształtach ścieżek, grządek lub trawników. Obojętnie jaki wybierzemy styl, w ogrodzie trzeba wydzielić miejsca do wypoczynku. Może to być balkon czy taras, altanka, trawnik lub zaciszny kącik osłonięty markizą z dostawionym stołem i ławeczkami.
Na balkonie możemy stworzyć fantastyczny mini-ogródek, umieszczając w skrzynkach, donicach i różnych ozdobnych pojemnikach rośliny, których piękne kwiaty cieszą nas swoim bogactwem kolorów od wczesnej wiosny aż do późnej jesieni. Możemy posadzić rośliny pnące o pięknych zielonych i dekoracyjnych liściach i pędach rozciągniętych na balustradzie balkonu lub dodatkowo zamontowanych kratkach i uczepach. Często praktycznym rozwiązaniem jest uprawa roślin przyprawowych, leczniczych czy warzywnych.
Na tarasie umieszczamy zazwyczaj stoły i krzesła i wykorzystujemy go jako miejsce naszego wypoczynku lub spotkań z przyjaciółmi. Tutaj też można postawić w pojemnikach odpowiednio dobrane rośliny. Pojemniki o odpowiednich kształtach, formach i barwach są ponadto elementem dekoracyjnym i można je ustawiać również na schodach, przy wejściu do domu lub w każdym zakątku ogrodu. Dla roślin wieloletnich zimujących w ogrodzie dobrze jest zaopatrzyć się w specjalne pojemniki mrozoodporne. Taras należy również obsadzić roślinami pnącymi, mogą to być rośliny kwitnące, np. powojniki, wiciokrzewy itp. lub których najbardziej dekoracyjnym elementem są liście. Chronią one nasze miejsce wypoczynku przed wiatrem, osłaniają przed nadmiernym nasłonecznieniem, a także spojrzeniami sąsiadów. Rośliny nie mogą jednak tworzyć zbyt gęstej powierzchni i otaczać tarasu ze wszystkich stron, gdyż spowoduje to zaciemnienie i zasłoni widok na nasz ogród.
Bardzo ciekawym i modnym elementem dekoracyjnym są oczka wodne, stawy, strumyki. Nadając im odpowiednią formę sprawiamy, że pasują do każdego typu ogrodu i czynią go bardziej naturalnym. Taki wodny zakątek może składać się z kilku koryt z roślinami wodnymi, kamyków, spod których wytryskuje woda. Dno oczka wodnego może być wyłożone folią. Gdy decydujemy się na stworzenie strumyka, należy wykorzystać naturalną nierówność terenu lub stworzyć sztuczny spadek usypując go z ziemi i kamyków, np. w formie kaskady. Źródło strumyka ukryte w zacisznym zakątku i osłonięte gęstą roślinnością wywoła dodatkowy efekt naturalności. Strumyk można następnie poprowadzić łagodnie pomiędzy różnymi formami ogródka i zwiększając jego szerokość przemienić go w staw. Do stałego dopływu wody należy zamontować pompę o wymaganej mocy 1,5 l/min na centymetr szerokości koryta strumienia. Praktycznym wykorzystaniem są zbiorniki deszczówki, z których wodę można skierować bezpośrednio do naszych punktów wodnych.
Na działce nie powinno zabraknąć uroczego, zacisznego zakątka, w którym można sobie podumać, pomarzyć, pobyć sam na sam z przyrodą. Można ustawić w takim miejscu altankę, ozdabiając ją bylinami, roślinami jednorocznymi, wielobarwnymi pnączami lub praktyczniejszymi winoroślami. Powierzchnia altanki wraz z zadaszeniem czy tarasem nie powinna przekraczać 24 m2, zwiększyć ją można dostawiając pergolę, trawnik lub pomost nad brzegiem stawu, jeśli jest koło niego położona. Poprowadzenie pnączy po dachu altanki nadaje jej bardzo naturalny wygląd. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt gęsta zasłona z roślin może uczynić to nasze urocze miejsce ponurym i sprawiającym wrażenie za ciasnego.
O wyglądzie naszego ogródka najbardziej decyduje jednak odpowiedni dobór kwiatów, krzewów i drzew. Mała powierzchnia ogranicza ilość roślin, które chcielibyśmy posadzić. Bardzo ważne ze względu na stan, jakość roślin i gleby oraz na uzyskanie walorów estetycznych i dekoracyjnych jest łączenie roślin warzywnych z ozdobnymi. Szczególnie polecanymi roślinami są nagietki lekarskie i aksamitki, których piękne i żywe kolory kwiatów potrafią ożywić każdy ogród, mają długi okres kwitnienia, poprawiają jednocześnie stan gleby i zapobiegają pojawianiu się szkodników. Pięknie wyglądają skupiska wysokich bylin, np. malw, ostróżek lub pojedyncze krzewy ozdobne posadzone na trawniku. Ciekawym rozwiązaniem są też kontrastowe zestawienia, np. kompozycje piętrowe – od roślin najniższych, przez coraz to wyższe, kończąc na iglakach, łączenie roślin o różnych kształtach i kolorach liści, roślin płożących się i wyprostowanych. Miejsca pod drzewami można także racjonalnie wykorzystać na zioła, które same się rozsiewają.
Nasz ogródek potrzebuje odpowiedniej oprawy w postaci różnych elementów dekoracyjnych, np. ścieżek, obrzeży rabatek, lampionów. Ścieżki i obrzeża rabatek można wyłożyć nawet starą cegłą pozostałą z rozbiórki, łącząc ją z innymi materiałami, np. z kamieniem i układając ją w ciekawe i fantastyczne wzory. Można też zastosować klinkier lub granit albo wysypać dróżki trocinami czy piaskiem.
Co jeszcze możemy zrobić, żeby nasz mały ogródek urzekał nas i zadowalał? Pomysłów jest wiele, gdy sami nie jesteśmy w stanie nic wykombinować, a w naszym ogrodzie coś nam jeszcze brakuje i chcemy go bardziej udekorować, możemy sięgnąć do fachowej literatury, poradzić się ogrodników i specjalistów. Nieraz wystarczy jakiś drobny element, np. krasnoludek czy muchomorek pod świerkiem czy krzakiem, aby wcześniej nieciekawe miejsce stało się interesujące. Świetnym rozwiązaniem jest też wykorzystanie ogrodzenia, bramy, wszelkich daszków, po których można prowadzić rośliny pnące, dostawianie przenośnych kratek z rozpiętymi roślinami czy coroczne przemieszczanie donic z roślinami wieloletnimi.
Źródła:
E. Chojnowska, Kwitnące zakątki, „Działkowiec” nr 1(641), Styczeń 2004, s.4-7.
„Majster”, nr 10, Październik 2000, „300 metrów raju”, s.64-69.
Autor: Anna Łabudzińska