Kuchnia marzenie
Pomieszczeniem, w którym najczęściej przebywa pani domu jest kuchnia – miejsce, gdzie powstają najsmaczniejsze potrawy i skąd dochodzą aromatyczne i wabiące zapachy. Prawdziwe królestwo kobiet.
Wygląd naszej kuchni na przestrzeni wieków znacznie się zmienił. Zmienia się zresztą ciągle, gdyż to, jak urządzamy kuchnię w dużej mierze zależy od panującej mody, rozwoju techniki i wprowadzania na rynek coraz to nowych sprzętów i urządzeń, ułatwiających codzienne prace kuchenne. W dawnych czasach kuchnia była miejscem, w którym przez cały dzień było gwarno, ciepło i gościnnie. W tym przestronnym pomieszczeniu domownicy, zwłaszcza na wsiach lubili przesiadywać często w gronie zaproszonych gości czy sąsiadów. W kuchni powstawały smakowite wypieki, ciasta, chleby, różne wyroby, domowe przetwory i zapasy na zimę. W obecnej dobie nie znajdujemy tyle czasu na przebywanie w kuchni i na codzienne przygotowywanie posiłków. Dużo produktów można dostać w stanie gotowym do spożycia, a do ich przygotowania wystarczy niewiele czasu. Nasza kuchnia staje się coraz bardziej nowoczesna, wyposażona w doskonały sprzęt, taki jak chłodziarki, zamrażarki, mikrofalówki, kuchenki, zmywarki itp. To wszystko do minimum ogranicza czas przygotowywania posiłków. Jednak i w dobie techniki urządzenie funkcjonalnej kuchni wymaga właściwego jej zaplanowania i wyposażenia. Jak tego dokonać i od czego zależy wygląd naszej kuchni i jej atmosfera?
Bardzo duże znaczenie ma wielkość pomieszczenia przeznaczonego na kuchnię. Urządzenie kuchni nie sprawi nam dużego kłopotu, gdy mamy do dyspozycji przestronne, duże pomieszczenie z oknem. Musimy tylko zdecydować o stylu, w jakim chcemy ją urządzić – nowoczesnym lub klasycznym. W stylu klasycznym dominują ciężkie i ciemne meble, które nadają się zwłaszcza do dużych i jasnych kuchni, przeważnie tworzących osobne, zamknięte pomieszczenia. Gdy urządzamy kuchnię nowoczesną – bardzo ostatnio modną – musimy pamiętać o jednej rzeczy (zwłaszcza, gdy planujemy połączenie kuchni z salonem): stylistyka takiej kuchni musi współgrać i tworzyć harmonijną całość, polegającą na zgodnym doborze materiałów, kolorów i wszystkich dodatków w obu pomieszczeniach. Taka kuchnia może też być oddzielona od salonu czy pokoju dziennego stołem, barkiem czy jakąś strefą, np. obniżonym sufitem lub podłogą. Połączenie takie daje wrażenie przestronności, umożliwia rodzinie dłuższe przebywanie razem przy wspólnych posiłkach, a mamom przygotowującym dania pozwala na doglądanie bawiących się dzieci. Jest także i pewien minus: otwarta kuchnia wymaga ciągłego dbania o porządek. Bałaganu w niej nie można wtedy ukryć przed niespodziewanymi gośćmi, zamykając po prostu drzwi. Ponadto dochodzące stamtąd zapachy mogą w różnych sytuacjach przeszkadzać, a rozchodząc się po całym mieszkaniu pozostawiać ślady na zasłonach i obiciach. Zapobiega temu skutecznie obecność w kuchni okna, umożliwiającego wietrzenie lub sprawnie działająca wentylacja.
Miejsca nad zlewem, płytą grzewczą lub gazową oraz podłogę możemy wyłożyć płytkami ceramicznymi lub użyć innych materiałów. Świetnie nadają się do tego blachy, szkło, laminat, kompozyt, tapeta, płyty MDF. Te ostatnie są obecnie najczęściej wykładane na ścianach i blatach, gdyż nie zajmują dużo miejsca i są łatwe do utrzymania w czystości.
Blachy powinny być używane raczej w nowoczesnych kuchniach, gdyż pasują do takiej stylistyki. Są one odporne na wodę i ogień, jednak dość kosztowne i trudniejsze do utrzymania w czystości, ponadto stosowane do wyłożenia większych powierzchni odbijają światło, co jest uciążliwe dla wzroku. Ciekawym pomysłem jest pokrycie blachą miejsc pod okapem. Użycie szkła dla zabezpieczenia ścian wymaga precyzyjnego montażu, aby nie dopuścić do zatrzymywania się pary wodnej niszczącej wystrój.
Ważnym elementem decydującym o wygodzie, jest odpowiedni układ wszystkich sprzętów znajdujących się w kuchni, czyli ich właściwe rozmieszczenie. Ten tzw. trójkąt roboczy – a więc podstawowe wyposażenie kuchni, czyli kuchenka, lodówka i zlew – powinien znajdować się w bliskiej odległości i dodatkowo przedzielony placami roboczymi. W kuchniach długich i wąskich rozmieszczenie tych podstawowych punktów roboczych może być w układzie liniowym lub równoległym wzdłuż jednej lub obu ścian. Często też stosowany jest układ w kształcie litery L, w którym na najdłuższej ścianie rozmieszczana jest lodówka i płyta grzewcza, na krótszej zlewozmywak. Do dużych i przestronnych kuchni może być stosowany układ w kształcie litery U.
Dla uzyskania większej ilości miejsca umieszcza się często piekarnik w zabudowie słupkowej, a pod płytą specjalne szuflady na garnki, łyżki itp. Istnieje cała gama pojemników, szuflad, koszy, szafek, które mogą być zawieszane na drzwiczkach, umieszczane pod zlewem – w nich możliwe jest ukrycie przedmiotów, potrzebnych na co dzień w kuchni. Na specjalnych półeczkach można wyeksponować różne elementy dekoracyjne, np. zestaw przypraw w ozdobnych pojemnikach.
Nie możemy również zapominać o sprzęcie, przy którym domownicy będą zasiadać do posiłków, czyli stole. W przestronnej kuchni możliwe jest wstawienie stołu w dowolnym miejscu, z odpowiednią ilością krzeseł. Natomiast kiedy nasza kuchnia jest mała lub wąska, praktycznym rozwiązaniem będą składane stoły, stoły narożne, blaty przyścienne lub wysuwane spod kuchennego blatu na czas posiłku. Krzesła mogą być również małe albo składane.
Gdy w kuchni jest okno z szerokim parapetem, przez cały rok możemy hodować w pojemnikach różne rośliny ozdobne oraz przyprawy, które wykorzystamy do poprawiania smaku przyrządzanych potraw.
To nie metraż ani kosztowne wyposażenie kuchni, ale to, jak ją urządzimy i zagospodarujemy będzie decydować o funkcjonalności, przytulności, atmosferze naszej kuchni i o tym, jak się będą czuli w niej wszyscy użytkownicy.
Źródła:
Planowanie, urządzanie i wystrój kuchni, rady specjalistów, Warszawa 1997.
D. Bogusławska, Przepis na kuchnię, Warszawa 2002.
Autor: Anna Łabudzińska